'Wij zetten een stap, wij leveren': Van Essen legt boeren eerst stikstofregels op en vraagt pas daarna iets terug in Brussel

In dit artikel:

Landbouwminister Jaimi van Essen (D66) verdedigt in Brussel een stikstofaanpak waarbij Nederland eerst maatregelen uitvoert en daarna bij de Europese Commissie ruimte probeert terug te krijgen. Hij bespreekt zijn plannen achter gesloten deuren met landbouwcommissaris Christophe Hansen en milieucommissaris Jessika Roswall, maar wil niet zeggen welke concessies of uitzonderingen hij vraagt.

Volgens het kabinetsplan moeten boeren hun ammoniakuitstoot in 2035 met 42 tot 46 procent hebben verminderd ten opzichte van 2019. Er komen uitstootplafonds per bedrijf, waarop vanaf 2035 wordt gehandhaafd. Ook worden strengere regels rond Natura 2000-gebieden overwogen. Het Planbureau voor de Leefomgeving waarschuwde dat de opgave in tien jaar nauwelijks uitvoerbaar kan zijn en het verdienvermogen van gezinsbedrijven bedreigt. Boerenorganisaties, waaronder Agractie, Farmers Defence Force en LTO, noemen de maatregelen zeer ingrijpend of zelfs een bedreiging voor het voortbestaan van boerenbedrijven.

De minister erkent volgens het artikel dat regelgeving verduurzaming soms belemmert. Zo kan een boer die een oude stal wil vervangen door een schonere installatie daar juridisch niet altijd toestemming voor krijgen, ondanks aantoonbare milieuwinst. Critici vinden daarom dat zulke belemmeringen eerst moeten worden weggenomen, voordat individuele uitstootplafonds worden opgelegd.

Ook de provincie Friesland heeft kritiek. Gedeputeerde Abel Kooistra noemt het landelijke pakket onwerkbaar, terwijl Friesland al een eigen plan heeft om de uitstoot met 30 procent te verminderen. Het artikel betoogt dat Nederland zijn onderhandelingspositie verzwakt door eerst maatregelen en offers van boeren te vragen. De voorgestelde omgekeerde volgorde is: eerst in Brussel afdwingen dat boeren duurzame stallen kunnen bouwen, en pas daarna nieuwe plafonds invoeren. De Tweede Kamer wil bovendien weten wat Van Essen precies in Brussel vraagt en wat Nederland daarvoor al heeft toegezegd.