Vol stroomnet jaagt onze industrie-investeringen de grens over: Wienerberger in Pannerden kijkt over de rivier naar Duitsland

In dit artikel:

Nederlandse energie-intensieve bedrijven willen hun productie verduurzamen door gasovens en andere installaties te vervangen door elektrische systemen. Dat blijkt onder meer uit een rapport van Cluster6, een samenwerkingsverband van bedrijven uit onder andere de maakindustrie en afvalverwerking. Zij waarschuwen dat er op veel plaatsen onvoldoende ruimte op het elektriciteitsnet is om die overstap mogelijk te maken.

Steenfabrikant Wienerberger, dat jaarlijks ongeveer 70 miljoen bakstenen en straatstenen maakt, wil zijn fabrieken elektrificeren. Een fabriek in Pannerden staat echter op een wachtlijst voor een zwaardere aansluiting. Directeur Jasper Vos zegt tegen de NOS dat het bedrijf mogelijk pas voor 2030 ruimte krijgt, maar dat die planning onzeker is. Volgens hem hebben vergelijkbare ondernemingen in Duitsland wel toegang tot elektriciteit, waardoor investeringen en werkgelegenheid uit Nederland kunnen verdwijnen.

Sinds regels van toezichthouder ACM krijgen onder meer scholen, ziekenhuizen, wind- en zonneparken en grote batterijsystemen voorrang bij een nieuwe of zwaardere aansluiting. Industriebedrijven komen daardoor vaak achteraan. Cluster6 noemt het voorbeeld van een glasfabriek die in 2030 wil verduurzamen, maar volgens de netbeheerder pas in 2034 kan worden aangesloten. Als tijdelijke oplossing zouden bedrijven zelf stroom kunnen opwekken met zonnepanelen, windmolens en batterijen, of in sommige gevallen met gasturbines.

De netcongestie is ontstaan doordat huishoudens en bedrijven snel zijn overgestapt op elektriciteit, terwijl de infrastructuur daar niet op was berekend. Netbeheerders moeten ongeveer honderd hoogspanningsstations en andere uitbreidingen realiseren, maar vergunningen, beschermde natuur en bezwaren van omwonenden vertragen die projecten. Volgens de betrokken bedrijven is sneller beleid nodig om elektrificatie mogelijk te maken en te voorkomen dat Nederlandse fabrieken hun investeringen naar het buitenland verplaatsen.