Tweederde van asielinstroom Duitsland bestaat uit migranten zonder paspoort

In dit artikel:

In 2023 kwam bijna tweederde van de volwassenen die voor het eerst asiel in Duitsland aanvroeg het land binnen zonder identiteitsbewijs. Van de 113.236 nieuwe asielzoekers had 74.089 (65,4%) geen enkel document bij zich, het hoogste aandeel ooit geregistreerd; een jaar eerder lag dat percentage op 49,9%. Sinds 2018 gaat het om 897.699 volwassen asielzoekers, waarvan 51,5% zich niet kon identificeren, wat volgens de cijfers wijst op een structureel probleem.

De herkomstlanden laten grote verschillen zien. Uit Guinee arriveerde vrijwel iedereen zonder papieren (97,9%), ook hoge waarden voor Eritrea (91,5%), Somalië (91,3%) en Algerije (93,3%). Dat laatste is opvallend omdat Algerije geen oorlog kent en overheidsdiensten functioneren, wat suggereert dat gebrek aan documenten niet alleen door conflict of ingestorte staten wordt veroorzaakt.

Het Duitse ministerie van Binnenlandse Zaken wijst op praktische oorzaken: vaststellen van identiteit hangt vaak af van consulaire medewerking van herkomstlanden, en die medewerking varieert sterk of ontbreekt soms doordat er geen goed functionerende diplomatieke vertegenwoordiging is. Politiek leidt de situatie tot felle kritiek van onder anderen AfD-politica Alice Weidel, die de regering beschuldigt haar grenzen niet onder controle te hebben en pleit voor een ander migratiebeleid.

Volgens de Duitse wet zijn buitenlanders verplicht een identiteitsdocument te tonen of mee te werken aan identificatie, maar in de praktijk blijft dat vaak onuitvoerbaar. Het grote aandeel mensen zonder papieren bemoeilijkt terugkeerprocedures en achtergrondonderzoeken en vormt daarmee zowel beleidsmatig als operationeel een blijvende uitdaging voor de Duitse autoriteiten.