Kaalslag van Van Essen: 999 van de 1.000 melkveehouders halen zijn norm niet, en nu slaan de boeren terug

In dit artikel:

Zes boerenorganisaties presenteerden dinsdag in Den Haag de Landbouw Alliantie, een alternatief voor de stikstofplannen van minister Jaimi van Essen (D66). Agractie, de Nederlandse Melkveehouders Vakbond, de Dutch Dairymen Board en de Nederlandse Vakbond Pluimveehouders werken daarin samen met Boeren met Toekomst en Vee & Logistiek Nederland. Hun belangrijkste eis is dat Van Essens stikstofbrief wordt ingetrokken voordat die in een spoedwet wordt omgezet.

Volgens de organisaties kunnen de huidige voorstellen leiden tot het verdwijnen van 35 tot 40 procent van de boerenbedrijven. Woordvoerder Jeroen van Maanen waarschuwt dat de plannen daarmee neerkomen op een forse krimp van de landbouw. Ook het Planbureau voor de Leefomgeving verwachtte eerder dat het aantal koeien met ongeveer 30 procent kan dalen en de intensieve veehouderij met maximaal 40 procent kan krimpen. Investeringen die nodig zijn om aan de nieuwe regels te voldoen, zouden voor sommige boeren financieel onhaalbaar zijn.

Een belangrijk bezwaar betreft de Nederlandse stikstofdrempel. Die ligt momenteel op 0,005 mol stikstofneerslag per hectare per jaar, terwijl Duitsland 21 mol en Denemarken 35 mol hanteert. De Landbouw Alliantie wil de Duitse grens overnemen. De Nieuwe Denktank stelde in 2023 dat een hogere drempel tussen 1 en 35 mol wetenschappelijk, juridisch en beleidsmatig verdedigbaar kan zijn.

Daarnaast verzetten de boeren zich tegen voorgestelde stalnormen, waaronder maximaal 2,6 koeien per hectare en een ammoniaknorm van 0,164 gram per fosfaatrecht. Volgens berekeningen van accountantskantoor Flynth voldoet momenteel slechts 0,1 procent van de melkveehouders aan die eisen. Ook willen de boeren kleinere bufferzones rond stikstofgevoelige natuur: 250 meter in plaats van één kilometer rond vijftien grote natuurgebieden en 500 meter rond ongeveer 85 andere gebieden.

Minister Van Essen houdt vast aan zijn beleid en stelt dat Nederland daarmee stap voor stap van het stikstofslot komt. De alliantie weigert mee te werken aan aanpassingen van de huidige aanpak. De organisaties roepen de Tweede Kamer op de brief tegen te houden, de stikstofdrempel te verhogen, de zones te verkleinen en natuur per gebied te meten in plaats van uitsluitend via rekenmodellen te beoordelen.