Jiddische namen op een Colombiaanse begraafplaats - Worthalter bijvoorbeeld

In dit artikel:

Op de Joodse begraafplaats van Medellín, in het noordwesten van Colombia, laat een bezoek zien hoe divers en geworteld de Joodse gemeenschap daar is. De begraafplaats telt ruim 400 graven en wordt gedeeld door drie synagogen met elk een eigen karakter. Alleen wie vooraf toestemming krijgt, mag het terrein op; de verslaggever wordt erheen gebracht door Moshe Fleishacher, een lokale Joodse ondernemer, samen met zijn jonge tolk Luís David.

Tijdens de rondleiding wordt duidelijk hoe sterk religieuze regels ook na de dood doorwerken. Mannen en vrouwen liggen er in veel gevallen gescheiden begraven, grafstenen zijn aangepast aan orthodox gebruik en familie bezoekt graven doorgaans minder vaak dan in christelijke tradities. De gemeenschap betaalt gezamenlijk voor onderhoud, terwijl nabestaanden de grafsteen bekostigen. Ook zijn er aparte kindergraven en een ritueel huis voor de laatste zorg rond overledenen.

De zerken vertellen vooral een migratiegeschiedenis: veel namen behoren tot Asjkenazische Joden uit Midden- en Oost-Europa, die in de twintigste eeuw naar Colombia kwamen op de vlucht voor armoede, vervolging en later het nazisme. Een kleinere groep is Sefardisch, met wortels in Spanje, het Midden-Oosten, Egypte en het oostelijke Middellandse Zeegebied. Fleishacher vertelt dat zijn vader als kind in 1936 via Italië naar Colombia kwam, nadat de Verenigde Staten Joodse vluchtelingen afwezen. Zijn moeder was afkomstig uit Alexandrië.

Volgens Fleishacher telt de gemeenschap nu zo’n 300 leden en groeit ze weer dankzij nieuwkomers uit onder meer Panama, Argentinië en Israël. Hij benadrukt dat Joden in Colombia zich veilig voelen en nooit structureel antisemitisme hebben ervaren. De begraafplaats eindigt met een Holocaustmonument en een korte uitleg over rouwrituelen zoals shivve, sloshim en de jaarlijkse onthulling van de grafsteen.