"Dit is ons geld": discussie tussen Polen en Duitsland over Europees defensiegeld loopt hoog op

In dit artikel:

Een ruzie tussen Duitsland en Polen over 6,6 miljard euro uit het Europees Vredesfonds (EPF) zet de Europese Unie onder spanning. Het bedrag, eerder maandenlang geblokkeerd op een Brusselse rekening door een Hongaars veto, is inmiddels vrijgegeven, maar de lidstaten zijn het niet eens over de bestemming ervan: Berlijn wil dat het integraal naar nieuwe wapenaankopen en opleidingen voor Oekraïne gaat; Warschau eist dat het geld wordt gebruikt als vergoeding voor landen die vroeg in de oorlog hun arsenalen leenden aan Kiev — Polen claimt nog ongeveer 450 miljoen euro tegoed te hebben.

Achtergrond: het EPF werd opgezet om militaire steun te financieren en vergoedt lidstaten voor materieel dat aan Oekraïne werd geleverd (ongeveer 40 procent van de kosten). Tot nu toe zijn er voor zo'n 43 miljard euro toezeggingen gedaan, waardoor naar schatting circa 13,5 miljard euro aan terugbetalingen zou moeten volgen — maar het fonds heeft niet genoeg budget om alles volledig te dekken. Hongarije, onder oud-premier Viktor Orbán, hield met een veto lange tijd uitkeringen tegen; dat veto is onlangs opgeheven door de nieuwe premier Péter Magyar om relaties met Brussel te normaliseren.

De hoge vertegenwoordiger Kaja Kallas probeerde een compromis: een beperkte vergoeding van 10 procent gecombineerd met extra gezamenlijke aankopen en trainingsmissies voor Oekraïne. Dat voorstel werd door Polen hard van de hand gewezen. De Poolse staatssecretaris van Defensie, Cezary Tomczyk, zei in een interview dat Brussel de spelregels tijdens het spel verandert en benadrukte dat het om geld gaat dat "ons" toebehoort; hij waarschuwt dat minder uitkering ook minder middelen voor het leger betekent.

De kwestie verdeelt de rest van de EU. Slowakije steunt Polen en wil niet dat afspraken achteraf worden gewijzigd; Scandinavië (Zweden, Denemarken, Finland) sluit zich bij Duitsland aan en ziet solidariteit primair als directe operationele steun aan Oekraïne. Frankrijk staat open voor gebruik van de middelen voor gezamenlijke wapenaankopen, maar wil dat die aankopen verplicht bij Europese defensiebedrijven worden gedaan.

Ironicum: nadat Hongarije het veto had ingetrokken om toegang te krijgen tot bevroren EU-subsidies, kijkt Boedapest nu van de zijlijn toe hoe de andere 26 lidstaten het onderling uitvechten. De uitkomst van deze discussie is bepalend voor zowel de directe hulp aan Oekraïne als voor de vraag of de EU interne compensaties of externe militaire steun als prioriteit blijft zien.